Polonya’da 5 Yıl Ne Zaman Doluyor? Oturum ve Vatandaşlık Süreleri Nasıl Hesaplanır?

“Polonya’ya ilk girişimin üzerinden 5 yıl geçti. Artık kalıcı oturum veya vatandaşlık başvurusu yapabilir miyim?”

Bu sorunun cevabı her zaman basit bir tarih hesabıyla verilemiyor.

Çünkü Polonya göçmenlik hukukunda:

• Polonya’ya ilk giriş tarihi,
• vizeyle geçirilen dönem,
• öğrencilik dönemi,
• çalışma amaçlı oturum,
• oturum başvurusu sonuçlanana kadar geçen süre,
• yurtdışında geçirilen zaman,
• permanent residence veya EULT sahibi olunan süre

aynı şekilde değerlendirilmiyor.

Bu nedenle pasaporttaki ilk giriş damgasından bugüne kadar geçen süreyi hesaplamak çoğu zaman doğru sonucu vermiyor.

Üstelik AB uzun dönem oturumu (rezydent długoterminowy UE), pobyt stały ve Polonya vatandaşlığı birbirinden tamamen farklı prosedürlerdir.

Bu yazıda bu farkları mümkün olduğunca basit şekilde açıklayacağız.

1. “Polonya’da 5 yıl yaşadım” tek başına yeterli değil

Öncelikle en önemli yanlış anlaşılmayı düzeltelim.

Polonya’da 5 yıldır bulunuyor olmak otomatik olarak:

pobyt stały hakkı kazandığınız anlamına gelmez.

Beş yıllık süre özellikle Rezydent długoterminowy UE, yani AB uzun dönem ikamet izninde önemlidir.

Bu izin için temel kural, başvurunun yapıldığı tarihten hemen önce Polonya’da en az 5 yıl yasal ve kesintisiz ikamet etmiş olmaktır. Bunun yanında düzenli ve istikrarlı gelir, sağlık sigortası ve gerekli Lehçe bilgisi gibi başka şartlar da bulunur.

Ancak bu 5 yıl hesaplanırken her dönem aynı değerde değildir.

Öğrenci olarak geçirilen süre nasıl hesaplanıyor?

Burada en sık hata yapılan konu öğrencilik dönemidir.

Polonya’da studia, yani yükseköğrenim amacıyla geçirilen belirli vize ve geçici oturum dönemleri, EULT hesabında kural olarak %50 oranında hesaba katılır. Yabancılar Kanunu'nun 212. maddesi de studia ve belirli mesleki eğitim dönemlerinin yarısının hesaba alınmasını öngörür.

Örneğin:

2 yıl studia + 4 yıl tamamen sayılan çalışma dönemi

varsa, basit hesap şu şekilde olabilir:

2 yıl öğrencilik × %50 = 1 yıl

ve

4 yıl çalışma = 4 yıl

Toplam:

5 yıl

Ancak burada ikamet sürekliliğinin ve her dönemin gerçek hukuki dayanağının ayrıca uygun olması gerekir.

“Studia” ile “nauka” aynı şey değil

Bu iki kavram özellikle karıştırılıyor.

Günlük Türkçede ikisine de “öğrencilik” denebilir, ancak yabancılar hukuku bakımından hukuki kategorileri aynı olmayabilir.

Studia kapsamında değerlendirilen belirli yükseköğrenim dönemleri EULT hesabına %50 oranında girebilirken, kanunda nauka kapsamında hariç tutulan dönemler EULT'nin 5 yıllık hesabına dahil edilmeyebilir.

Bu nedenle sadece:

“O tarihlerde öğrenciydim.”

demek yeterli değildir.

Vizenin amacı, oturum kararının hukuki dayanağı ve ilgili dönemde geçerli olan statü kontrol edilmelidir.

Çalışma oturumu tamamen sayılıyor mu?

Çalışma amacıyla geçirilen normal yasal ikamet dönemleri, kanundaki özel hariç tutulan kategorilerden birine girmiyorsa, EULT hesabında kural olarak tamamen dikkate alınabilir.

Ancak burada da sadece kartın üzerinde yazan isimden hareket etmek doğru olmayabilir.

Özellikle:

• izinler arasında boşluk varsa,
• başvuru karar bekleme dönemine girdiyse,
• başvuru reddedildiyse,
• iki farklı hukuki statü üst üste geldiyse,
• kişinin uzun süre Polonya dışında kaldığı dönemler varsa

hesabın ayrıca incelenmesi gerekir.

Bu nedenle bizim hesaplama aracımızda hukuki dayanağı kesin belirlenemeyen bazı dönemlerde doğrudan tarih vermek yerine “manuel kontrol gerekli” sonucu gösteriyoruz.

Oturum başvurusu devam ederken geçen süre nasıl hesaplanır?

Bu da sık karşılaştığımız sorunlardan biri.

Örneğin kişinin kartı sona eriyor, yeni oturum başvurusu yapılıyor ve kararın çıkması 1–2 yıl sürebiliyor.

Bu süreyi otomatik olarak:

“Polonya’da bulunduğum için tamamen sayılır.”

şeklinde değerlendirmek doğru olmayabilir.

Başvurunun türü, önceki statü, başvurunun nihai sonucu ve kişinin o dönemde hangi hukuki dayanak üzerinde kaldığı önemlidir.

Bu yüzden karar bekleme dönemleri özellikle dikkatli değerlendirilmelidir.

Yurtdışına çıkmak 5 yıllık hesabı sıfırlar mı?

Her yurtdışı seyahati 5 yıllık süreyi sıfırlamaz.

Örneğin:

• Türkiye’ye 10 günlük tatil,
• Almanya’ya birkaç günlük seyahat,
• kısa bir aile ziyareti

normal şartlarda ikamet süresinden tek tek gün düşülerek hesaplanmaz.

Burada asıl konu kesintisiz ikamet — nieprzerwany pobyt şartıdır.

EULT'nin genel kuralında, kesintilerin tek seferde 6 ayı, toplamda ise gerekli dönem içinde 10 ayı aşmaması önemlidir. Kanunda ayrıca belirli özel durumlar için istisnalar bulunmaktadır.

AB Mavi Kart kapsamında ise ayrıca özel hareketlilik kuralları bulunabilir. Özellikle başka bir AB ülkesinde Mavi Kart kapsamında geçirilen dönemlerde 12/18 aylık özel kurallar gündeme gelebilir; bu nedenle Mavi Kart dosyaları sıradan 6/10 ay hesabıyla otomatik değerlendirilmemelidir.

Peki pobyt stały için 5 yıl yeterli mi?

Hayır.

Bu çok önemli.

Zezwolenie na pobyt stały, yani Polonya'daki kalıcı oturum izni, herkesin belli bir süre Polonya’da yaşadıktan sonra otomatik olarak elde ettiği bir izin değildir.

Pobyt stały için kanunda belirtilmiş belirli bir hukuki dayanağınız bulunmalıdır. Bunlara örneğin şartları sağlanıyorsa:

• Karta Polaka,
• Polonya kökeni,
• Polonya vatandaşıyla evlilik,
• belirli çocuk/aile durumları,
• mülteci statüsü,
• ikincil koruma,
• insani ikamet,
• bazı diğer özel durumlar

dahil olabilir.

Bu nedenle:

“8 yıldır Polonya’da çalışma oturumuyla yaşıyorum, artık pobyt stały alabilirim.”

şeklindeki düşünce genel olarak doğru değildir.

Böyle bir durumda çoğu zaman incelenmesi gereken asıl yol Rezydent długoterminowy UE olabilir.

Polonya vatandaşıyla evliysem pobyt stały ne zaman alınabilir?

Polonya vatandaşıyla evlilikte iki ayrı süre birlikte değerlendirilir.

Genel olarak kişinin:

en az 3 yıldır Polonya vatandaşıyla evli olması

ve aynı zamanda başvurudan hemen önce:

en az 2 yıl boyunca ilgili evliliğe dayalı uygun geçici oturum üzerinden Polonya’da kesintisiz yaşamış olması

gerekir.

Dolayısıyla:

“3 yıldır evliyim.”

tek başına yeterli olmayabilir.

Aynı şekilde:

“2 yıldır Polonya’da yaşıyorum.”

demek de yeterli değildir.

İki ayrı şartın birlikte tamamlanması gerekir.

Vatandaşlık için kaç yıl gerekiyor?

Burada da tek bir cevap yok.

Uznanie za obywatela polskiego, yani Polonya vatandaşı olarak tanınma prosedüründe, kişinin hangi hukuki yoldan başvurduğuna göre farklı süreler vardır.

Örneğin en yaygın yollardan birinde kişi:

• pobyt stały,
• Rezydent długoterminowy UE,
• veya prawo stałego pobytu

üzerinden Polonya’da en az 3 yıl kesintisiz bulunmuş olmalıdır. Bu yolda ayrıca düzenli gelir ve konut kullanımına ilişkin hukuki hak gibi şartlar da aranır.

Burada kritik nokta şudur:

Vatandaşlığın 3 yıllık saati genellikle önceki öğrenci veya çalışma oturumunuzdan başlamaz.

Örneğin:

• Polonya’da 7 yıl çalışma oturumuyla yaşadınız,
• sonra EULT aldınız.

Genel 3 yıllık vatandaşlık yolunda önceki 7 yıl otomatik olarak bu 3 yıllık süreye eklenmez.

İlgili süre, gerekli kalıcı statü üzerinden değerlendirilir.

Polonya vatandaşıyla evlilikte vatandaşlık

Burada da iki ayrı süre vardır.

Bazı durumlarda kişi:

• en az 2 yıldır uygun kalıcı statüyle Polonya’da kesintisiz bulunuyorsa
• ve en az 3 yıldır Polonya vatandaşıyla evliyse

vatandaş olarak tanınma yolunu değerlendirebilir.

Yani evlilik süresi ile oturum statüsü süresi ayrı ayrı hesaplanmalıdır.

“10 yıldır Polonya’dayım, vatandaşlık alabilir miyim?”

Polonya vatandaşlık hukukunda 10 yıllık yasal ve kesintisiz ikamet üzerinden de bir yol bulunmaktadır.

Ancak yine:

“Polonya’da 10 yıl geçirdim.”

demek tek başına yeterli değildir.

Başvuru tarihinde kişinin gerekli kalıcı ikamet statülerinden birine sahip olması ve ilgili yolun diğer şartlarını da karşılaması gerekir.

Bu nedenle 10 yıllık toplam süre ile mevcut oturum statüsünü birlikte değerlendirmek gerekir.

Cumhurbaşkanlığı yoluyla vatandaşlıkta süre hesabı farklıdır

Nadanie obywatelstwa polskiego przez Prezydenta RP, yani Cumhurbaşkanı tarafından Polonya vatandaşlığı verilmesi, yukarıdaki “uznanie” prosedüründen farklıdır.

Burada:

“3 yıl dolunca başvurabilirim”

veya

“5 yıl geçince hakkım doğuyor”

gibi standart bir süre hesabı yoktur.

Bu ayrı ve takdire bağlı bir vatandaşlık prosedürüdür.

Bu nedenle otomatik vatandaşlık hesaplamalarında Cumhurbaşkanlığı yolu için sahte bir “en erken vatandaşlık tarihi” vermek doğru olmaz.

En büyük hata: bütün süreleri tek çizgide toplamak

Örneğin bir kişinin geçmişi şöyle olsun:

• 1 yıl nauka,
• 2 yıl studia,
• 3 yıl çalışma oturumu.

Takvim olarak toplam:

6 yıl

geçmiş olabilir.

Ancak bu kişinin EULT hesabındaki süre otomatik olarak 6 yıl değildir.

Çünkü bazı dönemler:

• %100,
• bazıları %50,
• bazıları %0

olarak değerlendirilebilir.

Üstelik yurtdışı çıkışları veya hukuki statüler arasındaki boşluklar da hesabı etkileyebilir.

Dolayısıyla:

“Polonya’ya ilk kez 2019’da geldim, 2024’te 5 yılım doldu.”

şeklinde yapılan basit hesap birçok dosyada yanlış sonuç verebilir.

En erken başvuru tarihini nasıl hesaplayabilirsiniz?

Bu hesapların elle yapılması özellikle birden fazla oturum türü bulunan kişilerde oldukça zor olabilir.

Bu nedenle Kalaycı Consulting olarak ücretsiz bir Polonya Oturum ve Vatandaşlık Süre Hesaplayıcısı hazırladık.

Araçta:

• ikamet dönemlerinizi ayrı ayrı girebilir,
• studia dönemlerinin hesaplanmasını görebilir,
• hangi dönemlerin tamamen veya hiç sayılmadığını kontrol edebilir,
• yurtdışı çıkışlarınızın kesintisiz ikamet açısından etkisini görebilir,
• EULT için tahmini en erken tarihinizi hesaplayabilir,
• pobyt stały için uygun bir hukuki dayanağınız olup olmadığını kontrol edebilir,
• vatandaşlık için farklı yasal yolları karşılaştırabilirsiniz.

Ayrıca araç yalnızca sonucu vermiyor.

“Neden bu dönem %50 sayıldı?”, “Neden bu süre hesaba katılmadı?”, “Neden manuel kontrol gerekiyor?”

gibi soruların cevabını da sonuç ekranında görebilirsiniz.

Hesaplama tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz ikamet ve seyahat geçmişi varsayılan olarak sunucularımıza gönderilmez.

Polonya’daki sürenizi şimdi hesaplayın

Polonya’da kaç yıllık sürenizin gerçekten hesaba katıldığını ve EULT, pobyt stały veya vatandaşlık açısından hangi aşamada olduğunuzu görmek istiyorsanız ücretsiz hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz:

Polonya Oturum ve Vatandaşlık Süre Hesaplayıcısını Aç

Sonucunuzu aldıktan sonra dosyanızda belirsiz dönemler bulunuyorsa veya sistem “manuel kontrol gerekli” uyarısı veriyorsa, Kalaycı Consulting ekibiyle iletişime geçerek durumunuzu belgeleriniz üzerinden ayrıca değerlendirebilirsiniz.